Complete gids voor por en para
Duidelijke regels, vergelijkingen en Spaanse voorbeelden in één praktische gids.
Por gebruiken
Reden, oorzaak of reactie
⚡ Gebruik por voor oorzaken, redenen, motieven en reacties. In het Nederlands kies je de vorm die bij de betekenis en het werkwoord past.
No pudimos salir por la nieve
Door de sneeuw konden we niet naar buiten
Muchas gracias por el regalo
Hartelijk dank voor het cadeau
Por geeft de aanleiding voor een reactie aan, bijvoorbeeld voor bedanken, excuses aanbieden, kritiek geven of straffen.
La admiro por su generosidad
Ik bewonder haar om haar vrijgevigheid
Bij een reactie zoals admirar leidt por de eigenschap in die de reactie oproept.
El profesor nos puso un cero por no entregar el trabajo
De docent gaf ons een nul omdat we de opdracht niet hadden ingeleverd
Por + infinitief geeft een reden aan: omdat iemand iets doet of heeft gedaan. Vergelijk para + infinitief: om iets te doen.
Gevolgtrekking of aanwijzing
🤔 Gebruik por in uitdrukkingen waarin een aanwijzing de basis is voor een oordeel, zoals ‘afgaand op’ of ‘aan … te horen’.
Por lo visto, no viene
Blijkbaar komt hij niet
Por lo visto is een vaste uitdrukking voor een gevolgtrekking.
Por lo que dices, no le interesa
Afgaand op wat je zegt, interesseert het hem niet
Por su voz, parecía cansado
Aan zijn stem te horen leek hij moe
De stem is een aanwijzing voor het oordeel, niet de oorzaak van de vermoeidheid.
Por las señas que me dio, supe que era ella
Uit de aanwijzingen die ze me gaf, maakte ik op dat zij het was
Steun of belang
📣 Gebruik por wanneer iemand een persoon of zaak steunt, verdedigt of bevordert, of in het belang ervan handelt.
¡Todo por la patria!
Alles voor het vaderland!
Alles gebeurt in het belang van het vaderland. Todo para la patria zou betekenen dat alles ervoor bestemd is of eraan wordt overgedragen.
Voté por ese candidato
Ik stemde op die kandidaat
Escritores por la paz
Schrijvers voor de vrede
De vrede is de zaak waarvoor de schrijvers opkomen.
Handelende persoon of kracht
⚙️ Gebruik por in passieve constructies voor de persoon, het voorwerp of de kracht die verantwoordelijk is voor de handeling.
La fiesta fue organizada por sus mejores amigos
Het feest werd door zijn beste vrienden georganiseerd
El vuelo fue retrasado por la tormenta
De vlucht werd door de storm vertraagd
Iets of iemand halen
🔍 Gebruik por wanneer iemand iets of iemand gaat halen, ophalen of zoeken. In Spanje komt a por ook vaak voor.
Voy por pan
Ik ga brood halen
Voy por los niños a la escuela ahora mismo
Ik ga de kinderen nu meteen van school halen
Manier, volgorde of toeval
🎲 Gebruik por in vaste uitdrukkingen die aangeven hoe iets gebeurt: door een werkwijze, volgorde of toeval.
Aprendí a cocinar por mi cuenta
Ik heb zelf leren koken
Por mi cuenta betekent hier zelfstandig, zonder hulp.
Los clientes dejaron sus quejas por escrito
De klanten dienden hun klachten schriftelijk in
Encontré ese libro por casualidad
Ik vond dat boek toevallig
Por casualidad beschrijft hoe het boek werd gevonden.
Colocamos los apellidos por orden alfabético
We zetten de achternamen in alfabetische volgorde
Plaats, route of kanaal
📍 Gebruik por voor routes, doorgangen en kanalen, maar ook voor een niet precies afgebakende plaats, zone of oppervlakte.
Respiraba por la boca
Hij ademde door zijn mond
De mond is het kanaal waarlangs hij ademde.
Se cayó por la escalera
Hij viel de trap af
De trap is de route waarlangs hij viel.
El tren va por Madrid
De trein rijdt via Madrid
Madrid is niet de eindbestemming; de trein komt er alleen langs.
Me enteré de la noticia por un amigo
Ik hoorde het nieuws van een vriend
Ook een persoon kan het informatiekanaal zijn, net als post of een telefoonlijn.
He viajado por Latinoamérica
Ik heb door Latijns-Amerika gereisd
De reis bestrijkt een ruim gebied en gaat niet naar één bestemming.
La vi por la calle
Ik zag haar ergens op straat
Por la calle is minder precies dan en la calle en suggereert vaak beweging.
¡Ven por aquí!
Kom deze kant op!
El agua le llegaba por la cintura
Het water kwam tot aan zijn middel
Ongeveer tijdstip
⏳ Gebruik por voor tijden bij benadering, ruime perioden en delen van de dag.
Prefiero leer por la noche
Ik lees liever ’s avonds
Delen van de dag krijgen altijd por: por la mañana, por la tarde, por la noche.
Terminaron de construir el puente por entonces
Rond die tijd voltooiden ze de bouw van de brug
La mudanza debe ser por mayo, si no recuerdo mal
De verhuizing moet rond mei zijn, als ik het me goed herinner
Por mayo betekent ongeveer rond mei; de spreker is niet zeker van de precieze datum.
Ruil of vervanging
🔁 Gebruik por voor prijzen, ruil en vervanging, ook wanneer iets in de plaats van iets anders komt.
Ella dará la clase por mí
Zij neemt de les van mij over
Por + persoon kan betekenen dat iemand in de plaats van die persoon handelt.
Compré una moto usada por quinientos euros
Ik kocht een tweedehandsmotor voor vijfhonderd euro
No me tomes por ingenuo; conozco el precio real del producto
Houd me niet voor naïef; ik ken de werkelijke prijs van het product
Tomar por betekent iemand voor iets houden of als iets beschouwen.
Te han dado gato por liebre
Ze hebben je bedrogen door je iets minderwaardigs te geven
Letterlijk staat er: ‘ze gaven je een kat in plaats van een haas’. De uitdrukking betekent dat iemand is opgelicht.
Verhouding of verdeling
📊 Gebruik por voor tarieven, verhoudingen en verdeling: per persoon, per uur, procent en vergelijkbare betekenissen.
El gimnasio cobra diez dólares por sesión
De sportschool rekent tien dollar per sessie
Repartimos una silla por cada invitado
We deelden één stoel per gast uit
Viajábamos a cien kilómetros por hora
We reden honderd kilometer per uur
El treinta por ciento de la población vive en zonas rurales
Dertig procent van de bevolking woont op het platteland
Por ciento betekent letterlijk ‘per honderd’.
Para gebruiken
Doel of bestemming
🎯 Gebruik para wanneer iets gericht is op een doel, bedoeling, ontvanger, gebruiker of bestemming.
Trabaja para ganar dinero
Hij werkt om geld te verdienen
Una mesa para dos, por favor
Een tafel voor twee, alstublieft
Escribí una nota para mí mismo
Ik schreef een briefje voor mezelf
Íbamos para casa cuando empezó a llover
We waren op weg naar huis toen het begon te regenen
Para casa geeft de richting naar huis aan; de zin zegt niet noodzakelijk dat ze daar aankwamen.
Deadline of gepland tijdstip
⏰ Gebruik para voor deadlines, streefdata en geplande toekomstige tijdstippen.
Lo tendré preparado para las cinco
Ik heb het uiterlijk om vijf uur klaar
Las clases de baile empezarán para agosto
De danslessen beginnen uiterlijk in augustus
Para agosto geeft hier aan dat de lessen uiterlijk in augustus beginnen. Por agosto zou alleen een tijdstip rond augustus aangeven.
Standpunt of beoordeling
⚖️ Gebruik para voor standpunten, vergelijkingen met een verwachting en beoordelingen.
Para el juez, la evidencia no era suficiente
Volgens de rechter was het bewijs niet voldoende
Su español es fluido para ser extranjera
Haar Spaans is vloeiend voor iemand uit het buitenland
Haar beheersing van het Spaans wordt vergeleken met wat men van een niet-moedertaalspreker verwacht.
No es tan grave como para preocuparse
Het is niet ernstig genoeg om je zorgen te maken
No estoy para discutir ahora
Ik heb nu geen zin om te discussiëren
Estar + para + werkwoord drukt uit of iemand voor iets in de stemming is.
Onverwacht resultaat
😮 Gebruik para + infinitief, vaak met solo, wanneer een handeling tot een ironisch of onverwacht resultaat leidt. Dat resultaat was niet het doel.
Corrió al banco, solo para descubrir que estaba cerrado
Hij rende naar de bank, maar ontdekte daar dat die gesloten was
Nut of geschiktheid
✅ Gebruik para om te zeggen voor wie of wat iets geschikt, goed, slecht of noodzakelijk is.
Comer verduras es bueno para la salud
Groenten eten is goed voor de gezondheid
La paciencia es indispensable para los profesores
Geduld is onmisbaar voor leraren
Para geeft hier aan wie de eigenschap nodig heeft: leraren.
