Tiempos progresivos
Progressieve constructies voor handelingen die aan de gang zijn.
Presente progresivo
Het Spaanse Presente Progresivo beschrijft een handeling die op dit moment werkelijk gaande is. Het benadrukt het verloop sterker dan het gewone Presente. In het Spaans wordt deze vorm beperkter gebruikt dan je op basis van de Nederlandse aan het-constructie zou verwachten.
Gebruik de Spaanse progressieve vorm wanneer de activiteit tijdens het spreken centraal staat. Voor handelingen in het algemeen volstaat vaak het Presente. Gebruik deze vorm bovendien niet voor een toekomstig plan: daarvoor kan het Spaans bijvoorbeeld “llegamos mañana” zeggen.
Voorbeelden
Estoy estudiando para el examen
Ik ben aan het studeren voor het examen
De activiteit vindt nu, op het spreekmoment, plaats.
¿Qué estás haciendo?
Wat ben je aan het doen?
De vraag legt nadruk op de activiteit van dit moment.
Mi hermana está cocinando la cena
Mijn zus maakt het avondeten
Ze is op dit moment midden in die activiteit.
Pretérito indefinido progresivo
Het Spaanse Pretérito Indefinido Progresivo beschrijft een handeling die binnen een afgesloten tijdvak in het verleden gaande was. De vorm zoomt in op de activiteit en geeft tegelijk aan dat het betreffende tijdvak voorbij is.
Het gewone Pretérito Indefinido vertelt wat er gebeurde; de progressieve vorm toont wat binnen die begrensde periode bezig was. Daarmee verschilt hij ook van het Pretérito Imperfecto Progresivo, dat een open achtergrond toont zonder te zeggen wanneer de handeling begon of eindigde.
In het Nederlands kan een voltooide tijd, de onvoltooid verleden tijd of een natuurlijke progressieve omschrijving dit weergeven. De begrenzing moet uit de hele zin blijken.
Voorbeelden
Estuve trabajando todo el día
Ik heb de hele dag gewerkt
De activiteit vulde een afgesloten periode en is nu voorbij.
Estuvieron hablando por horas ayer
Ze hebben gisteren urenlang gepraat
Het gesprek duurde lang, maar de genoemde periode is afgelopen.
Anoche a las diez, él estuvo estudiando
Gisteravond om 10 uur was hij aan het studeren
De Spaanse vorm plaatst de activiteit in een specifiek, inmiddels afgesloten tijdvak.
Pretérito imperfecto progresivo
Het Spaanse Pretérito Imperfecto Progresivo zoomt in op een achtergrondhandeling die op een bepaald moment in het verleden volop aan de gang was. Vaak vormt die handeling het decor voor een andere gebeurtenis, die de handeling onderbreekt of ermee samenvalt.
Vergeleken met het gewone Pretérito Imperfecto zoomt de progressieve vorm sterker in op de activiteit zelf. Anders dan het Pretérito Indefinido Progresivo presenteert de progressieve vorm geen begrensd, afgerond tijdvak: begin en einde blijven buiten beeld.
Het Nederlands kan dit uitdrukken met aan het, maar ook met de onvoltooid verleden tijd, net, een constructie met een houdingswerkwoord of een andere omschrijving. Kies wat in de zin het natuurlijkst klinkt.
Voorbeelden
Estaba cortando las verduras cuando llegaste
Ik was de groenten aan het snijden toen je aankwam
De vorm zoomt in op de handeling die bij de aankomst nog bezig was; Cocinaba cuando llegaste schetst algemener wat er gaande was.
Estaban cruzando la calle cuando empezó a llover
Ze staken de straat over toen het begon te regenen
De aandacht ligt op de handeling terwijl de personen zich midden op straat bevinden.
Ella estaba escribiendo su nombre cuando sonó la alarma
Ze was net haar naam aan het schrijven toen het alarm afging
Een concrete beweging is nog bezig wanneer het alarm haar onderbreekt.
Condicional (Pospretérito) progresivo
De Spaanse Condicional Progresivo beschrijft een handeling die onder andere omstandigheden gaande zou zijn. De vorm combineert de Condicional met estar + gerundio en vestigt zo de aandacht op het verloop van de denkbeeldige handeling.
In het Nederlands is zou … aan het … zijn soms passend, maar een eenvoudigere formulering kan natuurlijker zijn. De Spaanse vorm kan ook een voorzichtige vraag inleiden over wat iemand op dit moment aan het doen is.
Voorbeelden
Estaríamos comiendo si la comida ya estuviera lista
We zouden aan het eten zijn als het eten al klaar was
Ze wachten nu; anders zouden ze al midden in de maaltijd zitten.
¿Qué estarías haciendo en este momento si no trabajaras?
Wat zou je nu aan het doen zijn als je niet werkte?
De vraag nodigt uit om je een andere situatie voor te stellen die op dat moment aan de gang zou zijn.
¿Estarías viendo algo?
Ben je misschien iets aan het kijken?
Een voorzichtige vraag voordat de spreker bijvoorbeeld van televisiezender verandert.
Futuro progresivo
De Spaanse Futuro Progresivo beschrijft een handeling die op een bepaald toekomstig moment gaande zal zijn. De vorm belicht het verloop of de duur van de verwachte activiteit, niet alleen het resultaat.
Het Nederlands gebruikt hiervoor lang niet altijd een samengestelde progressieve vorm; een tegenwoordige tijd, gaan, aan het of een andere natuurlijke formulering kan dezelfde tijdsrelatie weergeven. In vragen kan de Spaanse vorm plannen voorzichtig peilen zonder een verplichting te suggereren.
Voorbeelden
Mañana a las ocho, estaré trabajando
Morgen om 8 uur ben ik aan het werk
Op een precies toekomstig tijdstip zal de activiteit gaande zijn.
Cuando llegues, estaremos cenando
Als je aankomt, zijn we aan het eten
De maaltijd zal al bezig zijn wanneer de andere gebeurtenis plaatsvindt.
¿Qué estarás haciendo este fin de semana?
Wat ga je dit weekend doen?
Een voorzichtige vraag naar iemands plannen voor het weekend.
