Imperativo
Polecenia twierdzące i przeczące dla obsługiwanych odmian hiszpańskiego.
Imperativo
Hiszpania
Imperativo Afirmativo służy do wydawania poleceń. Hiszpańska forma zależy od adresata: nieformalnego tú, formalnego usted, grupy ustedes albo używanego w Hiszpanii nieformalnego vosotros.
Najważniejsza trudność polega na tym, że polecenia twierdzące i przeczące tworzy się według innych reguł. Regularne formy twierdzące powstają tak:
- dla tú użyj formy él/ella/usted z Presente de Indicativo: hablar → habla, comer → come;
- dla vosotros zastąp końcowe
rbezokolicznika literąd: hablar → hablad, comer → comed; ta reguła obejmuje nawet najbardziej nieregularne czasowniki; - dla usted, ustedes i nosotros użyj odpowiedniej formy Presente de Subjuntivo, w której końcówki
aprzechodzą we, ae/iwa: hablar → hable/hablen/hablemos, comer → coma/coman/comamos, vivir → viva/vivan/vivamos.
Szczególnie warto zapamiętać nieregularne formy tú, na przykład ven, ten, pon. W poleceniu twierdzącym nieakcentowane zaimki dołącza się do końca formy; w przeczeniu stoją przed nią po no.
Przykłady
Habla más despacio, por favor
Mów wolniej, proszę
Nieformalne polecenie dla jednej osoby, czyli forma tú.
Pase adelante
Proszę wejść
Formalne polecenie dla jednej osoby, czyli forma usted.
Escuchad, amigos
Słuchajcie, przyjaciele
Nieformalne polecenie dla grupy w formie vosotros, używane wyłącznie w Hiszpanii.
Señoras, escuchen con atención
Panie, proszę uważnie słuchać
Formalne polecenie dla grupy w formie ustedes.
Ameryka Łacińska
Imperativo Afirmativo służy do wydawania poleceń. Hiszpańska forma zależy od adresata: nieformalnego tú, formalnego usted, grupy ustedes albo używanego w Hiszpanii nieformalnego vosotros.
Najważniejsza trudność polega na tym, że polecenia twierdzące i przeczące tworzy się według innych reguł. Regularne formy twierdzące powstają tak:
- dla tú użyj formy él/ella/usted z Presente de Indicativo: hablar → habla, comer → come;
- dla usted, ustedes i nosotros użyj odpowiedniej formy Presente de Subjuntivo, w której końcówki
aprzechodzą we, ae/iwa: hablar → hable/hablen/hablemos, comer → coma/coman/comamos, vivir → viva/vivan/vivamos.
Szczególnie warto zapamiętać nieregularne formy tú, na przykład ven, ten, pon. W poleceniu twierdzącym nieakcentowane zaimki dołącza się do końca formy; w przeczeniu stoją przed nią po no.
Przykłady
Habla más despacio, por favor
Mów wolniej, proszę
Nieformalne polecenie dla jednej osoby, czyli forma tú.
Pase adelante
Proszę wejść
Formalne polecenie dla jednej osoby, czyli forma usted.
Chicos, escuchen bien
Chłopaki, słuchajcie uważnie
W tych regionach formą ustedes można zwracać się do grupy nieformalnie albo formalnie; polski dobiera rejestr z kontekstu.
Argentyna
Imperativo Afirmativo służy do wydawania poleceń. Hiszpańska forma zależy od adresata: nieformalnego vos/tú, formalnego usted, grupy ustedes albo używanego w Hiszpanii nieformalnego vosotros.
Najważniejsza trudność polega na tym, że polecenia twierdzące i przeczące tworzy się według innych reguł. Regularne formy twierdzące powstają tak:
- dla vos usuń końcowe
rbezokolicznika i przenieś akcent na pozostałą samogłoskę: hablar → hablá, comer → comé; - dla tú użyj formy él/ella/usted z Presente de Indicativo: hablar → habla, comer → come;
- dla usted, ustedes i nosotros użyj odpowiedniej formy Presente de Subjuntivo, w której końcówki
aprzechodzą we, ae/iwa: hablar → hable/hablen/hablemos, comer → coma/coman/comamos, vivir → viva/vivan/vivamos.
Szczególnie warto zapamiętać nieregularne formy tú, na przykład ven, ten, pon. W poleceniu twierdzącym nieakcentowane zaimki dołącza się do końca formy; w przeczeniu stoją przed nią po no.
Przykłady
Hablá más despacio, por favor
Mów wolniej, proszę
Nieformalne polecenie do jednej osoby z użyciem zaimka vos, który w Argentynie i Urugwaju zastępuje tú.
Habla más despacio, por favor
Mów wolniej, proszę
Nieformalne polecenie dla jednej osoby, czyli forma tú.
Pase adelante
Proszę wejść
Formalne polecenie dla jednej osoby, czyli forma usted.
Chicos, escuchen bien
Chłopaki, słuchajcie uważnie
W tych regionach formą ustedes można zwracać się do grupy nieformalnie albo formalnie; polski dobiera rejestr z kontekstu.
Chile
Imperativo Afirmativo służy do wydawania poleceń. Hiszpańska forma zależy od adresata: nieformalnego tú, formalnego usted, grupy ustedes albo używanego w Hiszpanii nieformalnego vosotros.
Najważniejsza trudność polega na tym, że polecenia twierdzące i przeczące tworzy się według innych reguł. Regularne formy twierdzące powstają tak:
- dla tú użyj formy él/ella/usted z Presente de Indicativo: hablar → habla, comer → come;
- dla usted, ustedes i nosotros użyj odpowiedniej formy Presente de Subjuntivo, w której końcówki
aprzechodzą we, ae/iwa: hablar → hable/hablen/hablemos, comer → coma/coman/comamos, vivir → viva/vivan/vivamos.
Szczególnie warto zapamiętać nieregularne formy tú, na przykład ven, ten, pon. W poleceniu twierdzącym nieakcentowane zaimki dołącza się do końca formy; w przeczeniu stoją przed nią po no.
Przykłady
Habla más despacio, por favor
Mów wolniej, proszę
Nieformalne polecenie dla jednej osoby, czyli forma tú.
Pase adelante
Proszę wejść
Formalne polecenie dla jednej osoby, czyli forma usted.
Chicos, escuchen bien
Chłopaki, słuchajcie uważnie
W tych regionach formą ustedes można zwracać się do grupy nieformalnie albo formalnie; polski dobiera rejestr z kontekstu.
Imperativo negativo
Hiszpania
W Imperativo Negativo wszystkie formy powstają z odpowiednich form Presente de Subjuntivo poprzedzonych słowem no. Opanowanie Presente de Subjuntivo daje więc również wzorzec przeczących poleceń:
- hablar → no hables, no hable, no habléis, no hablen
- comer → no comas, no coma, no comáis, no coman
Nieakcentowane zaimki stoją przed formą czasownika po no, inaczej niż w poleceniu twierdzącym, gdzie dołącza się je do końca.
Przykłady
No hables tan rápido
Nie mów tak szybko
Przeczące, nieformalne polecenie dla jednej osoby w formie tú.
¡No toque nada!
Proszę niczego nie dotykać!
Przeczące, formalne polecenie dla jednej osoby w formie usted.
No habléis todos a la vez
Nie mówcie wszyscy naraz
Przeczące, nieformalne polecenie dla grupy w formie vosotros, używane wyłącznie w Hiszpanii.
No entren todavía
Proszę jeszcze nie wchodzić
Przeczące, formalne polecenie dla grupy w formie ustedes.
Ameryka Łacińska
W Imperativo Negativo wszystkie formy powstają z odpowiednich form Presente de Subjuntivo poprzedzonych słowem no. Opanowanie Presente de Subjuntivo daje więc również wzorzec przeczących poleceń:
- hablar → no hables, no hable, no hablen
- comer → no comas, no coma, no coman
Nieakcentowane zaimki stoją przed formą czasownika po no, inaczej niż w poleceniu twierdzącym, gdzie dołącza się je do końca.
Przykłady
No hables tan rápido
Nie mów tak szybko
Przeczące, nieformalne polecenie dla jednej osoby w formie tú.
¡No toque nada!
Proszę niczego nie dotykać!
Przeczące, formalne polecenie dla jednej osoby w formie usted.
¡No entren ahí!
Nie wchodźcie tam! / Proszę tam nie wchodzić!
W tych regionach forma ustedes może być nieformalna albo formalna; polski potrzebuje dwóch różnych realizacji.
Argentyna
W Imperativo Negativo wszystkie formy powstają z odpowiednich form Presente de Subjuntivo poprzedzonych słowem no. Opanowanie Presente de Subjuntivo daje więc również wzorzec przeczących poleceń:
- hablar → no hables, no hable, no hablen
- comer → no comas, no coma, no coman
Nieakcentowane zaimki stoją przed formą czasownika po no, inaczej niż w poleceniu twierdzącym, gdzie dołącza się je do końca.
Przykłady
No hables tan rápido
Nie mów tak szybko
Przeczące, nieformalne polecenie dla jednej osoby w formie tú.
¡No toque nada!
Proszę niczego nie dotykać!
Przeczące, formalne polecenie dla jednej osoby w formie usted.
¡No entren ahí!
Nie wchodźcie tam! / Proszę tam nie wchodzić!
W tych regionach forma ustedes może być nieformalna albo formalna; polski potrzebuje dwóch różnych realizacji.
Chile
W Imperativo Negativo wszystkie formy powstają z odpowiednich form Presente de Subjuntivo poprzedzonych słowem no. Opanowanie Presente de Subjuntivo daje więc również wzorzec przeczących poleceń:
- hablar → no hables, no hable, no hablen
- comer → no comas, no coma, no coman
Chilijskie voseo ma formy w Presente de Subjuntivo, dlatego występuje w poleceniach przeczących, choć nie ma własnych form twierdzących. Nieakcentowane zaimki stoją przed formą czasownika po no.
Przykłady
No hables tan rápido
Nie mów tak szybko
Przeczące, nieformalne polecenie dla jednej osoby w formie tú.
No hablí tan rápido
Nie mów tak szybko
Przeczące, nieformalne polecenie dla jednej osoby z chilijskim voseo, które nadaje wypowiedzi większą poufałość.
¡No toque nada!
Proszę niczego nie dotykać!
Przeczące, formalne polecenie dla jednej osoby w formie usted.
¡No entren ahí!
Nie wchodźcie tam! / Proszę tam nie wchodzić!
W tych regionach forma ustedes może być nieformalna albo formalna; polski potrzebuje dwóch różnych realizacji.
