Imperativo

Polecenia twierdzące i przeczące dla obsługiwanych odmian hiszpańskiego.

Odmiana hiszpańskiego

Imperativo

Hiszpania

Imperativo Afirmativo służy do wydawania poleceń. Hiszpańska forma zależy od adresata: nieformalnego tú, formalnego usted, grupy ustedes albo używanego w Hiszpanii nieformalnego vosotros.

Najważniejsza trudność polega na tym, że polecenia twierdzące i przeczące tworzy się według innych reguł. Regularne formy twierdzące powstają tak:

  • dla tú użyj formy él/ella/usted z Presente de Indicativo: hablar → habla, comer → come;
  • dla vosotros zastąp końcowe r bezokolicznika literą d: hablar → hablad, comer → comed; ta reguła obejmuje nawet najbardziej nieregularne czasowniki;
  • dla usted, ustedes i nosotros użyj odpowiedniej formy Presente de Subjuntivo, w której końcówki a przechodzą w e, a e/i w a: hablar → hable/hablen/hablemos, comer → coma/coman/comamos, vivir → viva/vivan/vivamos.

Szczególnie warto zapamiętać nieregularne formy tú, na przykład ven, ten, pon. W poleceniu twierdzącym nieakcentowane zaimki dołącza się do końca formy; w przeczeniu stoją przed nią po no.

Przykłady

  1. Habla más despacio, por favor

    Mów wolniej, proszę

    Nieformalne polecenie dla jednej osoby, czyli forma tú.

  2. Pase adelante

    Proszę wejść

    Formalne polecenie dla jednej osoby, czyli forma usted.

  3. Escuchad, amigos

    Słuchajcie, przyjaciele

    Nieformalne polecenie dla grupy w formie vosotros, używane wyłącznie w Hiszpanii.

  4. Señoras, escuchen con atención

    Panie, proszę uważnie słuchać

    Formalne polecenie dla grupy w formie ustedes.

Ameryka Łacińska

Imperativo Afirmativo służy do wydawania poleceń. Hiszpańska forma zależy od adresata: nieformalnego tú, formalnego usted, grupy ustedes albo używanego w Hiszpanii nieformalnego vosotros.

Najważniejsza trudność polega na tym, że polecenia twierdzące i przeczące tworzy się według innych reguł. Regularne formy twierdzące powstają tak:

  • dla tú użyj formy él/ella/usted z Presente de Indicativo: hablar → habla, comer → come;
  • dla usted, ustedes i nosotros użyj odpowiedniej formy Presente de Subjuntivo, w której końcówki a przechodzą w e, a e/i w a: hablar → hable/hablen/hablemos, comer → coma/coman/comamos, vivir → viva/vivan/vivamos.

Szczególnie warto zapamiętać nieregularne formy tú, na przykład ven, ten, pon. W poleceniu twierdzącym nieakcentowane zaimki dołącza się do końca formy; w przeczeniu stoją przed nią po no.

Przykłady

  1. Habla más despacio, por favor

    Mów wolniej, proszę

    Nieformalne polecenie dla jednej osoby, czyli forma tú.

  2. Pase adelante

    Proszę wejść

    Formalne polecenie dla jednej osoby, czyli forma usted.

  3. Chicos, escuchen bien

    Chłopaki, słuchajcie uważnie

    W tych regionach formą ustedes można zwracać się do grupy nieformalnie albo formalnie; polski dobiera rejestr z kontekstu.

Argentyna

Imperativo Afirmativo służy do wydawania poleceń. Hiszpańska forma zależy od adresata: nieformalnego vos/tú, formalnego usted, grupy ustedes albo używanego w Hiszpanii nieformalnego vosotros.

Najważniejsza trudność polega na tym, że polecenia twierdzące i przeczące tworzy się według innych reguł. Regularne formy twierdzące powstają tak:

  • dla vos usuń końcowe r bezokolicznika i przenieś akcent na pozostałą samogłoskę: hablar → hablá, comer → comé;
  • dla tú użyj formy él/ella/usted z Presente de Indicativo: hablar → habla, comer → come;
  • dla usted, ustedes i nosotros użyj odpowiedniej formy Presente de Subjuntivo, w której końcówki a przechodzą w e, a e/i w a: hablar → hable/hablen/hablemos, comer → coma/coman/comamos, vivir → viva/vivan/vivamos.

Szczególnie warto zapamiętać nieregularne formy tú, na przykład ven, ten, pon. W poleceniu twierdzącym nieakcentowane zaimki dołącza się do końca formy; w przeczeniu stoją przed nią po no.

Przykłady

  1. Hablá más despacio, por favor

    Mów wolniej, proszę

    Nieformalne polecenie do jednej osoby z użyciem zaimka vos, który w Argentynie i Urugwaju zastępuje tú.

  2. Habla más despacio, por favor

    Mów wolniej, proszę

    Nieformalne polecenie dla jednej osoby, czyli forma tú.

  3. Pase adelante

    Proszę wejść

    Formalne polecenie dla jednej osoby, czyli forma usted.

  4. Chicos, escuchen bien

    Chłopaki, słuchajcie uważnie

    W tych regionach formą ustedes można zwracać się do grupy nieformalnie albo formalnie; polski dobiera rejestr z kontekstu.

Chile

Imperativo Afirmativo służy do wydawania poleceń. Hiszpańska forma zależy od adresata: nieformalnego tú, formalnego usted, grupy ustedes albo używanego w Hiszpanii nieformalnego vosotros.

Najważniejsza trudność polega na tym, że polecenia twierdzące i przeczące tworzy się według innych reguł. Regularne formy twierdzące powstają tak:

  • dla tú użyj formy él/ella/usted z Presente de Indicativo: hablar → habla, comer → come;
  • dla usted, ustedes i nosotros użyj odpowiedniej formy Presente de Subjuntivo, w której końcówki a przechodzą w e, a e/i w a: hablar → hable/hablen/hablemos, comer → coma/coman/comamos, vivir → viva/vivan/vivamos.

Szczególnie warto zapamiętać nieregularne formy tú, na przykład ven, ten, pon. W poleceniu twierdzącym nieakcentowane zaimki dołącza się do końca formy; w przeczeniu stoją przed nią po no.

Przykłady

  1. Habla más despacio, por favor

    Mów wolniej, proszę

    Nieformalne polecenie dla jednej osoby, czyli forma tú.

  2. Pase adelante

    Proszę wejść

    Formalne polecenie dla jednej osoby, czyli forma usted.

  3. Chicos, escuchen bien

    Chłopaki, słuchajcie uważnie

    W tych regionach formą ustedes można zwracać się do grupy nieformalnie albo formalnie; polski dobiera rejestr z kontekstu.

Imperativo negativo

Hiszpania

W Imperativo Negativo wszystkie formy powstają z odpowiednich form Presente de Subjuntivo poprzedzonych słowem no. Opanowanie Presente de Subjuntivo daje więc również wzorzec przeczących poleceń:

  • hablar → no hables, no hable, no habléis, no hablen
  • comer → no comas, no coma, no comáis, no coman

Nieakcentowane zaimki stoją przed formą czasownika po no, inaczej niż w poleceniu twierdzącym, gdzie dołącza się je do końca.

Przykłady

  1. No hables tan rápido

    Nie mów tak szybko

    Przeczące, nieformalne polecenie dla jednej osoby w formie tú.

  2. ¡No toque nada!

    Proszę niczego nie dotykać!

    Przeczące, formalne polecenie dla jednej osoby w formie usted.

  3. No habléis todos a la vez

    Nie mówcie wszyscy naraz

    Przeczące, nieformalne polecenie dla grupy w formie vosotros, używane wyłącznie w Hiszpanii.

  4. No entren todavía

    Proszę jeszcze nie wchodzić

    Przeczące, formalne polecenie dla grupy w formie ustedes.

Ameryka Łacińska

W Imperativo Negativo wszystkie formy powstają z odpowiednich form Presente de Subjuntivo poprzedzonych słowem no. Opanowanie Presente de Subjuntivo daje więc również wzorzec przeczących poleceń:

  • hablar → no hables, no hable, no hablen
  • comer → no comas, no coma, no coman

Nieakcentowane zaimki stoją przed formą czasownika po no, inaczej niż w poleceniu twierdzącym, gdzie dołącza się je do końca.

Przykłady

  1. No hables tan rápido

    Nie mów tak szybko

    Przeczące, nieformalne polecenie dla jednej osoby w formie tú.

  2. ¡No toque nada!

    Proszę niczego nie dotykać!

    Przeczące, formalne polecenie dla jednej osoby w formie usted.

  3. ¡No entren ahí!

    Nie wchodźcie tam! / Proszę tam nie wchodzić!

    W tych regionach forma ustedes może być nieformalna albo formalna; polski potrzebuje dwóch różnych realizacji.

Argentyna

W Imperativo Negativo wszystkie formy powstają z odpowiednich form Presente de Subjuntivo poprzedzonych słowem no. Opanowanie Presente de Subjuntivo daje więc również wzorzec przeczących poleceń:

  • hablar → no hables, no hable, no hablen
  • comer → no comas, no coma, no coman

Nieakcentowane zaimki stoją przed formą czasownika po no, inaczej niż w poleceniu twierdzącym, gdzie dołącza się je do końca.

Przykłady

  1. No hables tan rápido

    Nie mów tak szybko

    Przeczące, nieformalne polecenie dla jednej osoby w formie tú.

  2. ¡No toque nada!

    Proszę niczego nie dotykać!

    Przeczące, formalne polecenie dla jednej osoby w formie usted.

  3. ¡No entren ahí!

    Nie wchodźcie tam! / Proszę tam nie wchodzić!

    W tych regionach forma ustedes może być nieformalna albo formalna; polski potrzebuje dwóch różnych realizacji.

Chile

W Imperativo Negativo wszystkie formy powstają z odpowiednich form Presente de Subjuntivo poprzedzonych słowem no. Opanowanie Presente de Subjuntivo daje więc również wzorzec przeczących poleceń:

  • hablar → no hables, no hable, no hablen
  • comer → no comas, no coma, no coman

Chilijskie voseo ma formy w Presente de Subjuntivo, dlatego występuje w poleceniach przeczących, choć nie ma własnych form twierdzących. Nieakcentowane zaimki stoją przed formą czasownika po no.

Przykłady

  1. No hables tan rápido

    Nie mów tak szybko

    Przeczące, nieformalne polecenie dla jednej osoby w formie tú.

  2. No hablí tan rápido

    Nie mów tak szybko

    Przeczące, nieformalne polecenie dla jednej osoby z chilijskim voseo, które nadaje wypowiedzi większą poufałość.

  3. ¡No toque nada!

    Proszę niczego nie dotykać!

    Przeczące, formalne polecenie dla jednej osoby w formie usted.

  4. ¡No entren ahí!

    Nie wchodźcie tam! / Proszę tam nie wchodzić!

    W tych regionach forma ustedes może być nieformalna albo formalna; polski potrzebuje dwóch różnych realizacji.

Nie pozwól, by hiszpańska gramatyka przeszkadzała Ci powiedzieć to, co masz na myśli

Poświęć codziennie kilka minut na ćwiczenie zagadnień, które budzą wątpliwości, aby łatwiej zabierać głos w rozmowie.